necBLOG

Ney'in Tarihçesi
Sümerce’ den Farsça’ ya geçen ” nâ ” veya ” nay “, kamış, kargı anlamlarına da gelen bu çalgının en eski adıdır. Arap toplumunda üflemeli çalgıların hemen tümü için kullanılan ” mizmâr ” sözcüğü, (nefes borusu, ses organı anlamında) ney için de kullanılmıştır. Türkçe’ de ise hemen her zaman ” ney ” olarak anılmıştır. Çeşitli Avrupa ülkelerinde de benzer adlarla (örneğin
Romanya’da ” naiu ” adıyla) adlandırılmıştır. Farsça çalan, icrâ eden anlamına gelen ” zeden ” sözcüğünden takılanarak oluşturulan ” neyzeden ” bozularak, ney icrâcısı anlamında günümüzde de kullanılan ” neyzen ” e dönüşmüştür. Aynı anlamda Arapça kurallarına göre oluşturulan ” nâyî ” sözcüğü de kullanılmıştır. MÖ 5000 – MÖ 3000 yıllarından itibaren kullanılan bu çalgının o dönemlerde de dinsel törenlerde kullanıldığı sanılmaktadır. Assomption rahiplerinden Thibaut’ un “esrârengiz, cezbedici, tatlı ve âhenkli bir ses” diye tanımladığı ney sadâsı, her dönemde insanları derinden etkilemiş, özellikle dinsel duyguları çağrıştırmıştır. Sadâsından gelen bu özellik neyi, ilişkide bulunduğu her toplumda önemli bir çalgı haline getirmiştir. Türklerin İslâmiyeti kabûl ile birlikte kullanmaya başladıkları ney, Xlll. yüzyıldan itibaren İslâm tasavvufunun sembolü haline gelmiştir. Bunda bu yüzyılda yaşamış büyük mutasavvıf, filozof , şâir ve velî Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî ‘nin rolü büyüktür.
Kaynak: Timuçin Çevikoğlu
necBLOG - Tüm Yazılar

necBLOG - Tüm Yazılar

Neye Dair
Edebiyat
Duyurular

YAZILARI GÖR
Neye Dair

Neye Dair

Neye Başladığımızda Kimleri Dinlemeliyiz? Ney çalınır mı, üflenir mi? Ney’e Başlarken Sıkça Sorulan Sorular.

YAZILARI GÖR
Edebiyat

Edebiyat

Mesnevi (İlk 18 Beyit) – Mevlana
Şiirler
Neyzenler ve Edebiyat

YAZILARI GÖR
Duyurular

Duyurular

En yeni eklenenler
Konser Tarihleri
Yeni sunulan hizmetler

YAZILARI GÖR


NEYZEN ENGİN CANLI © 2020 – Tüm Hakları Saklıdır. Sitemap